Şahıs işletmesi mi, limited şirket mi? Karar verirken bakılacaklar

Yeni bir işe başlarken en sık sorulan sorulardan biri, işin şahıs işletmesi olarak mı yoksa limited şirket olarak mı kurulacağıdır. Doğru cevap herkes için aynı değildir; beklenen kazanç, ortak sayısı ve işin büyüme planı belirleyicidir. Aşağıda karar verirken bakılacak başlıklar özetleniyor.

Sorumluluk

• Şahıs işletmesinde işletme ile sahibi arasında ayrım yoktur. İşletmenin borçlarından sahibi bütün mal varlığıyla sorumludur.
• Limited şirkette şirket ayrı bir tüzel kişidir; ortaklar kural olarak şirket borçlarından kişisel olarak sorumlu değildir. Ancak şirketten tahsil edilemeyen vergi ve SGK prim borçlarından ortaklar, sermaye payları oranında sorumlu tutulabilir.

Vergilendirme

• Şahıs işletmesinin kazancı gelir vergisine tabidir. Gelir vergisi artan oranlıdır: 2026 yılında ücret dışı gelirlerde 190.000 TL’ye kadar %15’ten başlayıp 5.300.000 TL’yi aşan kısımda %40’a kadar çıkar.
• Limited şirketin kazancı kurumlar vergisine tabidir ve tek oranlıdır. Şirketten ortaklara kâr payı dağıtıldığında ayrıca vergilendirme söz konusu olur.

Kazanç düşükken şahıs işletmesinin alt vergi dilimleri avantajlı olabilir; kazanç yükseldikçe kurumlar vergisinin tek oranı öne çıkabilir. Bu karşılaştırma, beklenen kazanç ve kârın ne kadarının dağıtılacağı üzerinden rakamlarla yapılmalıdır.

Kuruluş, defter ve maliyet

• Şahıs işletmesi vergi dairesine işe başlama bildirimiyle kurulur; belirli hasılat ve alış sınırlarının altında işletme hesabı esasına göre, daha basit defter tutulabilir.
• Limited şirket ticaret siciline tescille kurulur, asgari sermaye şartı vardır ve bilanço esasına göre defter tutar. Genel kurul, karar defteri gibi şirketlere özgü yükümlülükler de vardır; bu yüzden muhasebe ve kırtasiye maliyeti daha yüksektir.

Ortaklık, büyüme ve kapanış

• Birden fazla kişiyle iş yapılacaksa ya da ileride ortak alınması düşünülüyorsa, pay devri ve ortaklık yapısı açısından limited şirket daha uygundur.
• Bazı müşteriler, ihaleler ve kredi kuruluşları şirket yapısıyla çalışmayı tercih edebilir.
• Şahıs işletmesinin kapanışı kısa ve kolaydır; limited şirketin kapanması tasfiye süreci gerektirir ve aylar sürebilir.

Özetle

Tek kişiyle başlayan, kazancı henüz belirsiz ve küçük ölçekli işlerde şahıs işletmesi çoğu zaman daha pratiktir. Ortaklı, büyüme hedefi olan ve kazancı yüksek işlerde limited şirket öne çıkar. Karar vermeden önce kendi rakamlarınızla her iki yapının vergi ve maliyet karşılaştırması yapılmalıdır.

Kaynaklar

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu; 2026 gelir vergisi tarifesi (GV Genel Tebliği Seri No: 332)
• 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
• 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, 35. madde

Bu not genel bilgilendirme amaçlıdır ve yayın tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Mevzuat değişebilir; kendi durumunuza uygulamadan önce güncel düzenlemeye bakılmalıdır.